Gramatyczne Aspekty, czy kognitywne zmienne?

Source: BBC Learning English on YouTube

Większość gramatycznych porad powie, Aspekt dotyczy typu czasownika. Nie wybieramy tak naprawdę między Simple, Progressive, Perfect lub Perfect Progressive. Czasowniki są takie a takie i wymagają takich a takich językowych wzorców. ■→Merriam-Webster wyjaśnia:
Aspekt gramatyczny to natura czynności czasownika.

BBC Learning English mówi w wideo powyżej: Aspekty są całe o charakterze czasownika.

Zdjęcie ekranu tutaj pokazuje typy charakteru które pasują do Simple.

Czy należy sortować angielskie czasowniki jak w rubrykach?

Click to enlarge; source: BBC Learning English on YouTube

Przetestujmy nauczanie względem utworu poetyckiego: mało kto uczy się języka tylko by czytać pocztę elektroniczną lub prognozy pogody. Wszystkie czasowniki tutaj są w Simple; które byłyby „długotrwałą prawdą ogólną”, które „natychmiastowe” lub „nawykowe”?

The brain is wider than the sky,
For, put them side by side…
hold them, blue to blue,
lift them, pound for pound,
And they will differ, if they do,
As syllable from sound.
■→Emily Dickinson, The Brain is Wider than the Sky.

Odpowiedzią jest — żaden. Nawet jeden z czasowników nie pasuje do kategorii jak wyżej, bo utwór to poetycka metafora. Cóż, zdarza się ludziom mówić “kresem jest niebo”, chodząc po Ziemi. Zapraszam do intelektualnego przećwiczenia kategorii na repozytoriach pod linkami niżej.


REKLAMA

W naszej ziemskiej rzeczywistości bez wyjątku, czas i miejsce występują razem. Nie ma czasu bez miejsca, czy miejsca bez czasu. Wymiary wirtualne komputera może izolują jedno od drugiego, ale ludzka gramatyka nie ewoluowała w rzeczywistości wirtualnej.

Nazwa aspekt pochodzi od łacińskiego aspectus; oznaczało oglądanie, patrzenie. Sposób na jaki widzimy siebie czy świat nie jest zawsze taki sam. Możemy porównać ■→Chmurność Emilii Dickinson, dla nieba.

Gramatyka sama nie ma jak zdecydować co chcemy powiedzieć; dla przykładu, we live somewhere, we have lived, we are living, czy we have been living. Nie ma w gramatyce logicznego wymogu mówić we had lived, zanim powiemy we moved in. Możemy dodać to potem. Zapraszam do lektury:
■→Pojęcie podróży w gramatyce.

Pomyślmy o realnym, codziennym życiu. My ludzie żyjemy na Ziemi, nadajemy przynajmniej psychologiczne granice rejonom w których jesteśmy, a uczymy się i pamiętamy drogi do miejsc. Bywamy przy obiektach. Słówek na, w, do, i przy możemy używać dla miejsca zarówno jak czasu, także w polskim.

Wszyscy ludzie mapują kognitywnie. To mapowanie kognitywne pomaga się dostać w miejsca, najkrótszą drogą w przestrzeni jak i czasie, na codziennych ścieżkach do szkoły, pracy, czy innej lokalizacji. Nadajemy też kognitywne zakresy myślom i uczuciom (tyle, że bywa to opisywane pod innymi etykietkami).

Emoticon, smile

Wszystkie książki do gramatyki zgadzają się, że angielski ma 4 gramatyczne Aspekty. Jako że w określeniach zdarzają się różnice, możemy się ugodzić na Simple, Progressive, Perfect, oraz Perfect Progressive.

Simple mówiłoby co myślimy iż istniało, istnieje, bądź będzie istnieć na kognitywnym gruncie lub zakresie.

Gramatyka nie potrzebuje robić niż więcej. Jak chcemy pomówić o filozofii, możemy pogawędzić.

Emoticon, smile

Progressive pomagałoby powiedzieć iż coś było, jest lub będzie w rozwoju, w przebiegu. Ażeby ten Aspekt zwizualizować, możemy sobie wyobrazić czynność lub zdolność w obszarze mapy kognitywnej.

Perfect: możemy go użyć by mówić co miało, ma, lub będzie mieć miejsce do jakiegoś momentu czasu. Moment ten nie musi oznaczać końca danego stanu, czynności, czy zdolności. Możemy spojrzeć na bieg lub przejawianie się czynności jak na drogę do jakiegoś miejsca.

Perfect może działać jako połączenie Perfect oraz Progressive, z markerem at.

Używając Aspektów jak zmiennych kognitywnych (decydujemy sami o poglądzie i “patrzeniu”), nie potrzebujemy dzielić czasowników na kategorie, mówiąc dosłownie czy przenośnie. Jest też o wiele mniej gramatyki formalnej, podczas mówienia lub pisania. Zapraszam do dalszej lektury w Netlogu,
■→Rozdział 4. Czas różnie wędruje z różnymi ludźmi;
■→Rozdział 7. Czas w umyśle i sercu.

Dla greckiego pojęcia kategorii i (prostego) zastosowania w gramatyce, zapraszam do Kart Wolności USA: Konstytucja to „bonanza na składni”, wyjątkowo bogate źródło. Nie możemy mieć form językowych wiekujących od setek lat za nowoczesną gramatykę, ale możemy formę językową zaktualizować:
■→Karty Wolności USA.

■→Ten tekst jest też dostępny po angielsku.


REKLAMA

Świat może i nigdy nie widział jej oryginalnego pisma, jeśli jej umiejętność została wzięta za nadnaturalną. Zapraszam do Wierszy Emilii Dickinson w przekładzie Teresy Pelka: zwrotka tematyczna, notki o inspiracji greką i łaciną, korelacie z Websterem 1828 oraz wątku arystotelesowskim, Rzecz perpetualna — ta nie zasadza się na czasie, ale na wieczności.
Wolny dostęp,
■→PDF w Internet Archive
■→E-pub 2.99 USD
Okładka twarda
■→268 stron, 21.91 USD


POEMS BY EMILY DICKINSON, E-BOOK

The world may never have seen her original handwriting, if her skill was taken for supernatural. Feel welcome to Poems by Emily Dickinson prepared for print by Teresa Pelka: thematic stanzas, notes on the Greek and Latin inspiration, the correlative with Webster 1828, and the Aristotelian motif, Things perpetual — these are not in time, but in eternity.
■→Internet Archive, free PDF access;
Electronic format, 2.99 USD
■→E-pub | NOOK Book | Kindle
Soft cover, 260 pages, 16.89 USD
■→Amazon | Barnes & Noble
Hard cover, 260 pages, 21.91 USD
Barnes & Noble | Lulu