Gramatyka jest zawsze projektem

Button, Read this in American English EN

Ludzka gramatyka jest zawsze projektem. — Nie jest to twierdzenie, że na zawsze pozostajemy uczniami. To twierdzenie, że gramatyka nigdy nie jest programem, choć zdarzyły się próby wytworzenia takiego obrazka. Wiktor Jassem cytuje Paula Postala:

Gramatyki mają wyraz w ludzkich systemach neuronalnych i przynoszą domyślną wiedzę o definiowanym przez się języku. Gramatyka jest więc analogiczna do programu komputerowego, jako system formalny determinujący po części zachowanie systemu fizycznego.

Amazon Textbooks Rent & Trade
Amazon Textbook Rent & Trade

Natura i informacja

Neurofizjologia zaczęła stosować frazę przetwarzanie informacji do struktur ludzkiego ciała w 20. wieku, na ogół w sprzeciwie wobec witalizmu. Bergsona élan vital było ostatnim znaczącym wysiłkiem, a witalizm został napiętnowany jako “bioteologia”, przez Josepha C. Keatinga juniora. Skutkiem ubocznym jest duży nacisk na programowe podejście do człowieka, a językiem nie rządzą opcje.

Słówko feedback pojawiło się około roku 1860, dla mechaniki. Także dzisiaj jest często kojarzone z maszynami lub urządzeniami, oraz niechcianą interferencją.

Prawda jest taka, że sprzężenie swoiste jest niezbędne dla biologicznego funkcjonowania, a pojęcie stosuje się do ludzkiego gatunku, oczywiście nie jako maszyn. Dla wglądu we własną funkcję wewnętrzną, proszę rozważyć Gramatyczny net log, Praktykę dla umysłu. (Słówko feedback nie musi oznaczać opinii).
Smile, emoticon


Smithsonian, special offer, 1 year $12

Program a sprzężenie zwrotne

Na zdrowy rozsądek, pętla może być otwarta lub zamknięta. Bioprocesy o pętli otwartej przebiegają według wbudowanej instrukcji. Porówują się do programów. Procesy zapętlone to sprzężenie zwrotne.

Mowa o pętli otwartej lub zamkniętej, gdyż każdy program biologiczny zależy od aktywacji fidbekiem, włącznie z DNA dla proteiny aktywnej. Fidbek to sposób natury by ograniczać programy, jako że żywe organizmy potrzebują sobie radzić w zmiennych środowiskach. Nadmiar programu zagrażałby zdolności do reakcji lub adaptacji.

Zależność od sprzężenia rośnie ze złożonością funkcji. U człowieka już neurony motoryczne kręgosłupa tworzą pule informacji, a dalsza aktywność zależy od swoistego sprzężenia. Dla porównania, drzewa nie umieją chodzić, a skała nie ma żadnego zasobu fidbeku swoistego.

Instynktem właściwym dla sprzężenia jest samozachowawczy. Dla mowy i języka, zapotrzebowanie na fidbek jest zbliżone do popędowej. Zapotrzebowanie to nie jest programem.

Co do proporcji między programem a sprzężeniem w mowie, możemy porównać spuneryzmy. Omsknięcia te są segmentalne, i to mniej więcej zakres jaki układ nerwowy dozwala na pętlę otwartą czy też program w języku.


American Scientist, 1 Year $30

Naturalne sprzężenie zwrotne

Biologicznie, sprzężenie swoiste to naturalna zdolność zapętlona nad sekwencjami o pętli otwartej we własnym organiźmie. Częściowo jest ona poza interocepcją; inaczej, jest interoceptywna lub eksteroceptywna. Sporo z tej kompetencji zapętlonej pozostaje potencjałem do działania, gdzie przebieg czynności nie jest z góry określony.

Sporządzając na przykład notatki, możemy pomyśleć o oznaczeniu treści dla dalszego użytku; mamy jednak wybór zrobić to po innym etapie pracy, bądź zmienić czy też zarzucić pomysł. Inteligencja sztuczna byłaby zależna od algorytmicznej rutyny. Roboty i komputery są rezultatem programowego podejścia do przetwarzania informacji.

Podejście do języka zorientowane na fidbek nie jest powrotem do witalizmu, z jego mesmeryzmem czy magnetyzmem. Dalej, specyficzność neuronalna osoby wyklucza sukces w zewnętrznym kierowaniu ludzką mową i językiem. Sukces nie powoduje utraty informacji, zakłócenia, szkody czy trudności osobie, której mózgowa struktura językowa to jest. Inteligencja sztuczna działa pod zarządzaniem zewnętrznym.

Naturalna gramatyka

Gramatyka naturalna jest zbiorem regularności reprezentatywnych dla języka naturalnego. Reprezentatywna regularność potrafi wspomagać standardowe, poprawne językowe zastosowania.

Program jest określony od początku do końca, natomiast język naturalny jest niefinitywny. Nie da się skalkulować wszystkich możliwych form i struktur, a nie ma też programu genetycznego do produkcji literatury. Gramatyka naturalna nie jest analogiczna do programu komputera.
Smile, emoticon

Potencjalna krytyka

Podejście do języka zorientowane na fidbek nie pozbywa się ludzkiej osoby, takoż niektóre z argumentów przeciwko witalizmowi mogą znów zyskać na wadze. Pan Keating wspomniał behawiorystę F.B. Skinnera:
Witalizm ma wiele twarzy, a krzewi się w wielu zakresach naukowego dociekania. Na przykład psycholog F.B. Skinner wskazał, jak nierozumnym jest przypisywać zachowanie stanom i cechom umysłu. Te “posterunki umysłu”, argumentował, urastają do nadmiaru teoretycznego bagażu, a ten zawodzi promocję wyjaśnień drogą przyczyny i skutku, podsuwając jakąś niezgłębioną psychologię “umysłu”.

Behawiorystyczne nakierowanie na przyczynę i skutek może prowadzić tylko do bardzo ograniczonego obrazu mowy i języka, który nie ma jak być “czysto naukowym”, gdyż nie jest reprezentatywny. Zapraszam do lektury:
Ludzkie mózgi, parametry i urządzenia