Ni mężczyzny, kobiety, dziecka, ni domu, z tym plackiem

Wikimedia Commons, William Jones; Public Domain

William Jones napisał książkę, Język sanskrycki, aby opowiedzieć o wspólnych korzeniach greki i łaciny z sanskrytem, i jak to musiał istnieć język praindoeuropejski, z którego dałoby się wywodzić jego mowę.

Pan Jones uczył się greki, łaciny, perskiego, arabskiego, hebrajskiego i podstaw chińszczyzny, mówi Wikipedia sumując, iż znał 13 języków dogłębnie, a kolejnych 28 przyzwoicie; ogółem jakichś 41 języków.

Jego PIE, w skrócie jak angielskie ciastko, miał zapoczątkować języki europejskie, jak angielski czy polski.

Wszystkie te języki musiałyby mieć słówka z jednego źródła. Czy mają wspólne rdzenne słownictwo? Przyzwoita znajomość języka powinna obejmować słówka jak kobieta, mężczyzna, dziecko, oraz dom. Porównajmy te słówka w polskim, łacinie, grece, angielskim, rosyjskim, niemieckim, francuskim, oraz sanskrycie.

Mężczyzna

Łacina: vir; greka: andros; angielski: man; rosyjski: mużczina; niemiecki: Mann; francuski: homme; sanskryt: naro.

Nie znam sanskrytu. Mogę tylko porównać źródła. Morfem man, cytowany przez zwolenników PIE, jednak odnosi się do myślenia a nie płci, a jest powszechnie wiadomym, że męskość nie jest ściśle synonimem myślicielstwa.
Joke emoticon

Kobieta

Łacina: femina; greka: gyne; angielski: woman; rosyjski: żenszczyna; niemiecki: Weib; francuski: femme; sanskryt: nari.

Dziecko

Łacina: putillus; greka: pais; child; rosyjski: riebienok; niemiecki: KIND; francuski: enfant; sanskryt: sutah.

Sanskryt powstał w warunkach sztywnego podziału klasowego, co do statusu oraz przodków, mówi Wikipedia. Nawet słówka określające dzieci zostały zróżnicowane dla względów spadkowych i “dzieci mężczyzn” nie były sutah; nazywano je napraja. Nie moglibyśmy więc powiedzieć, poszukajmy z PIE wspólnych korzeni, bo to była taka piękna kultura.

Dom

Łacina: domus; greka: do; angielski: house; rosyjski: dom; niemiecki: Haus; francuski: maison; sanskryt: vasati.

Vir czy andros, child czy riebienok, woman czy kobieta ― słowa te nie są podobne, a stanowią owo podstawowe słownictwo, które rzadko kiedy się zmienia. To właśnie słownictwo porównuje się przy grupowaniu języków. Grupy funkcjonują lepiej dla języków niż “rodziny”, gdyż te wywodzą języki, jedne od drugich.

Polski i rosyjski mogłyby tworzyć grupę. Porównajmy słówka mużczina oraz mężczyzna. Nie ma jednak większego sensu wywodzić polski od rosyjskiego, czy rosyjski od polskiego. Porównajmy riebienok oraz dziecko, czy żenszczyna oraz kobieta.

Teoria praindoeuropejska jednak domagałaby się derywacji, a nawet by tworzyć teoretyczne kształty słowne, jak gdyby mógł kiedyś istnieć jakiś starożytny język czarodziejów.

Najstarsze nie znaczy najmądrzejsze

Proto-języki to konstrukty “teoretycznej rodziny”. Język nie daje rozumowej podstawy dla budowy probabilistycznych form mowy naturalnej. Maszynowo czy inaczej tworzony, kod nie jest językiem naturalnym, a kształty słowne nie są zapomnianymi kuzynami.

Biorąc rosyjskie i polskie słówka na dzieci, aby mieć “poprzednika” dla dziecko i riebienok, musielibyśmy “proto-słówko” wymyślić. Nawet gdybyśmy ukształtowali *dieriebko, forma ta nie dowodziłaby, że takie słówko istniało, a szczerze, nie jest to prawdopodobne.

Wedle teorii ewolucyjnych, języki mogły pojawić się na Ziemi skutkiem postępu kognitywnego człowieka. Ludzie dzielili się wiedzą z innymi, stąd podobieństwa jak domus, do, oraz dom, czy house i Haus, świadczą o postępie urbanistycznym i kontaktach; nie używa się ich w grupowaniu języków.

Nie podzielam entuzjazmu czy też fascynacji materiałem spekulatywnym. Iloraz zawsze był i jest kwestią ludzkiej jednostki, i ani ludzie, ani języki nie były mądrzejsze w starożytności.

Sanskryt mógł być pod wpływem

Języki nie rozwijają się w izolacji, a Marko Polo pewnie nie był pierwszym gościem na Dalekim Wschodzie. Pomyślmy, jest język A. Przybywają jacyś ludzie i przyswajają sobie gramatykę dla czasowników z języka A całkowicie. Nie odnoszą się jednak do języka A względem wszystkiego. Od jakiegoś już czasu mają swój język, B.

Ludzie używający B robią postęp; zaczynają tworzyć nowe słowa. Język A zaczyna adoptować od języka B. Jeżeli znajdujemy jakąś frazę czy słowo w sanskrycie dzisiaj, nie znaczy to, że były tam od początku dziejów.

Przyzwoita praca lingwistyczna wymaga dowodów. Kamień z Rosetty był zupełnie wyjątkowy. Miał jednak tylko starożytny język egipskiglify oraz pismo demotyczne ― wraz ze starożytną greką. Nie miał etymologii. Prosto mówiąc, nawet najlepsze w ludzkiej historii źródło dowodowe pozwalało na translację, ale nie na derywację słów. Nigdy nie było nawet czegoś jak Kamień z Rosetty, dla języków “indo-europejskich”.

Datowanie węglem C14

Kiedy to możliwe, źródła pisemne powinny być datowane węglem C14. Nie ma metody filologicznej zdolnej potwierdzić oryginalność ponad dowodami. Pisma bywały kopiowane w Starożytności, Średniowieczu i potem, stylem odręcznym i pióra.

Nie ma uznanych dowodów C14 dla proto-indo-europejskiego. Badacze głoszący dowody lingwistyczne są akceptowani jedynie marginalnie, ze względu na kiepską jakość danych.
Wikipedia, Historia badań PIE.

Jednak zwolennicy proto-indo-europejskiej „rodziny” zabrali się także za tworzenie Praindoeuropejskiej religii. Nie ma wspólnego rdzenia PIE dla nazwy planety Ziemi oraz na niej życia.

Ziemia

Łacina: terra lub tellus; greka: gaia lub aia; angielski: Earth; rosyjski: Ziemlia; niemiecki: Erde; francuski: Terre; sanskryt: Vasudha.

Życie

Łacina: vita; greka: bios; angielski: life; rosyjski: Żizn; niemiecki: Leben; francuski: vie; sanskryt: asavah.

Wygląda na to, że było całkiem sobie ciastko, w czasach pana Jonesa, a był nim Zarząd Kompanii Indyjskiej. Indyjska era kolonialna zaczęła się około roku 1500, i było sporo rywalizacji.

Kosmos 1999 pokazywałby czytanie proto-sanskrytu jak należy…
Joke emoticon

Moje YouTube: Czytanie proto-sanskrytu
Holokaust w wideo klipie nie jest Holokaustem z II Wojny.